Historyczny Krakowski Szlak Kulinarny: Na talerzu dawniej i dziś
Restauracja Wierzynek to symbol dawnej krakowskiej gościnności i wyjątkowy przykład miejsca, które od stuleci łączy funkcję gastronomiczną z rolą strażnika pamięci kulturowej miasta. To właśnie tutaj historia spotyka się na talerzu, a tradycyjne krakowskie potrawy serwowane są w sposób przywodzący na myśl królewską ucztę.
Potrawy krakowskie, które były podawane w dawnych i współczesnych restauracjach:
Kaczka po krakowsku
Kaczka po krakowsku wywodzi się z dawnych tradycji kulinarnych Krakowa i Małopolski, gdzie pieczona kaczka była potrawą podawaną przede wszystkim podczas uroczystości i świątecznych obiadów. Na przełomie XIX i XX wieku pojawiała się w popularnych książkach kucharskich, co utrwaliło jej obecność na krakowskich stołach. Tradycyjnie kaczkę nadziewano jabłkami lub podawano z kaszą gryczaną i sosem grzybowym, dzięki czemu danie stało się jedną z charakterystycznych specjalności krakowskiej kuchni.
Zupa kminkowa
Zupa kminkowa była jedną z najpopularniejszych i najprostszych zup, a zarazem najbardziej rozpoznawalnych potraw codziennej kuchni krakowskiej. Podawano ją już w XIX wieku w tanich jadłodajniach i gospodach, bo przygotowywano ją szybko i z łatwo dostępnych składników. Jej podstawą był aromatyczny wywar z kminku, ceniony nie tylko za smak, lecz także za właściwości zdrowotne — pomagał na trawienie i przeziębienia, dlatego zupa często gościła również w domach. Najczęściej podawana z grzankami lub jajkiem, stała się jednym z klasycznych dań, które przez lata towarzyszyły mieszkańcom miasta w codziennych posiłkach.
Przepisy na zupę kminkową (A. Teslar, Kuchnia polsko-francuska, Kraków 1910):
- zupa kminkowa:
„Dwie łyżki masła, drobno pokrajaną marchew, selerę i pietraszkę, dwie łyżki kminku podsmażyć chwilę, wsypać 4 łyżki mąki i smażyć aż zżółknie. Zalać wodą, mieszając zagotować. Pół godziny gotując posolić, zarumienić cukrem palonym, przecedzić przez serwetkę i wygrzaną dobrze wlać do wazy. Osobno podać grzaneczki uszatkowane i usmażone na maśle”.
- zupka kminkowa z groszkiem z ciasta parzonego:
„Na łyżce masła zasmażyć w rondeleczku łyżeczkę kminku i 2 łyżki mąki, rozprowadzić rosołkiem z cielęciny, zagotować około 10 minut, przecedzić przez sitko i posolić”.
Niniejszy tekst stanowi element Historycznego Krakowskiego Szlaku Kulinarnego. Zapraszamy do odkrywania wielowarstwowej historii smaków Krakowa oraz sprawdzenia mapy szlaku!
O PROJEKCIE:
Historyczny Krakowski Szlak Kulinarny jest inicjatywą Gminy Miejskiej Kraków, którą opiekuje się Wydział ds. Turystyki. Realizatorem szlaku jest Fundacja Promocji Wyrobów Rzemieślniczych, która została wyłoniona w ramach otwartego konkursu ofert pn.: „Turystyka zrównoważona oraz rozwój, promocja krakowskich produktów i szlaków turystycznych zgodnie z rekomendacjami Polityki zrównoważonej turystyki w Krakowie na lata 2021-2028 oraz na podstawie ustawy o samorządzie gminnym” w zakresie turystyki i krajoznawstwa". Autorem tekstu o Historycznym Krakowskim Szlaku Kulinarnym jest dr Marcin Gadocha z Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Promocji Wyrobów Rzemieślniczych. Autorem części poświęconej historii Cechu Rzemiosł Spożywczych jest Hubert Stawski, kierownik Cechu Rzemiosł Spożywczych, członek Zarządu Fundacji Promocji Wyrobów Rzemieślniczych.
